De toekomst is groen voor Kopenhagen
De Deense hoofdstad Kopenhagen, bekend om haar bijzondere architectuur, is net zo aantrekkelijk voor zakenreizigers als voor toeristen. Daarnaast is de stad ook een van de meest duurzame steden ter wereld.

Nadat Kopenhagen in 2009 door Siemens werd uitgeroepen tot de groenste stad ter wereld in de Economist Green City Index en de stad de European Green Capital Award won in 2014, heeft Kopenhagen nu een nieuwe uitdaging: in 2025 de eerste CO2-neutrale stad ter wereld worden. De 1,3 miljoen inwoners tellende stad heeft haar reputatie van toonaangevende stad op het gebied van duurzaamheid nauwgezet opgebouwd. Afvalenergiecentrales voorzien duizenden huishoudens van stroom en voorzien in wel 98% van de verwarmingsbehoeften van de stad. Overtollige warmte wordt onder het wegdek naar radiatoren geleid in een stadsverwarmingssysteem.

Deze afvalenergiecentrales zijn slechts een voorbeeld van enkele maatregelen die de stad heeft geïmplementeerd om de CO2-uitstoot te verminderen. Tussen 2005 en 2017 kelderde de uitstoot drastisch met 42%. Veel van de initiatieven zijn te zien als bezoekers op het vliegveld van Kopenhagen arriveren. Net voor de kust van Kopenhagen staan windmolens die de stad voorzien van groene energie. Maar liefst 40% van de Deense elektriciteit werd in 2017 geleverd door windmolens. Verderop staat de 85 meter hoge afvalenergiecentrale Amager Bakke (Copenhill), die prachtig is omkleed met een kunstmatige skipiste. Het project, dat ontworpen is door toparchitect Bjarke Ingels, is vooral opvallend omdat het is gebouwd in een stad waar architectuur doorgaans niet erg opzichtig is. Het stadsbestuur laat namelijk zelden plannen toe voor gebouwen die hoger zijn dan vijf verdiepingen. In plaats van de wolkenkrabbers van glas en staal die alomtegenwoordig zijn in grote Europese steden, zijn het de torenspitsen van de vele historische kastelen en kerken die de lage skyline van Kopenhagen kenmerken.

Transport

Tijdens je verblijf in Kopenhagen is het onwaarschijnlijk dat je de binnenkant van een auto zult zien, behalve als je in een taxi zit. Je zult ook niet snel terechtkomen in een file. Kopenhagen is simpelweg niet ontworpen voor auto’s. Fietsen, treinen, bussen en de metro bieden een snelle en betrouwbare manier van transport in de stad, dag en nacht.

Fietsen

Met 350 kilometer aan fietspaden in de stad is fietsen de groenste en vaak ook snelste manier van transport. Een fiets huren is simpel. De meeste hotels verhuren fietsen, maar je kunt ook kiezen voor de Bycykel (stadsfiets) van de gemeente. De witte fietsen op accu kun je bij tientallen hubs in de stad vinden en zijn voorzien van een handige tablet met GPS. Je kunt ook de Donkey Republic-app downloaden waarmee je een van de duizenden oranje deelfietsen kunt vinden. Maar wees gewaarschuwd: in de spits kan er op de drie meter brede ‘fietssnelwegen’ ’s ochtends en ’s avonds file ontstaan.

Openbaar vervoer

De metro is de snelste en goedkoopste manier om vanaf het vliegveld in de stad te komen: de rit duurt maar 15 minuten en kost €5, terwijl de taxi er 20 minuten over doet en €40 kost. Daarnaast kun je ook de regionale trein nemen, waarvoor het station zich vlak onder de aankomsthal van het vliegveld bevindt. Het centraal station van Kopenhagen en de sneltram, die ook op het koolstofarme elektriciteitsnet van Denemarken rijden, liggen op slechts 20 minuten afstand. In de tegenovergestelde richting vertrekken de treinen over de Sontbrug naar Malmö, Zweden. In de stad is er naast het metro- en sneltramnetwerk ook een uitgebreid busnetwerk waarmee je de laatste paar kilometers naar je bestemming overbrugt. Alles wat op rails rijdt is al elektrisch, maar de bus rijdt nog op diesel. Er zijn echter al plannen voor een nieuwe vloot elektrische bussen.

Gelukkig en bedrijfsvriendelijk

De ingetogen stijl van Kopenhagen en haar focus op duurzaamheid maken de stad een aantrekkelijke bestemming voor zowel zaken als plezier. In 2017 werd Kopenhagen dan ook door adviesbureau Hickey & Associates uitgeroepen tot beste stad ter wereld om zaken te doen. Kopenhagen stond ook op de zesde plaats van de Quality of Life Index van het tijdschrift Monocle. En niet geheel onbelangrijk: Denemarken bleek volgens het World Happiness Report 2017 van de VN het op één na gelukkigste land ter wereld te zijn.

Efficiënt transport, een hoogwaardige gastronomie en zakelijke kansen spelen allemaal een rol in de internationale impact die het bescheiden Kopenhagen heeft. Het is een interessante bestemming voor reizigers die zich zorgen maken over hun ecologische voetafdruk. Voor buitenlandse bedrijven in de Cleantech-sector (groene producten, diensten en processen) biedt de stad daarnaast genoeg inspiratie en kansen. Kopenhagen heeft haar duurzame groei van een morele visie omgezet naar een zakelijk succesverhaal.

Stadsbestuur investeert in een groene toekomst

Wanneer je door de stad struint, zijn sommige groene initiatieven duidelijk te zien. De stadsbewoners verzamelen hun groenafval in groene containers, waarna het wordt omgezet in biogas (een bron van herbruikbare energie). Subtiele veranderingen in het stedelijke landschap hebben openbare pleinen in de stad beter aangepast aan zware regenval. Het water wordt namelijk van de huizen weggeleid richting de haven.

Bijna 10% van de huishoudens doet mee aan een project dat het warmteverbruik in 2025 wil verminderen met 20%. 26,2 hectare van het nieuwe Nordhavn-district, gelegen aan het water in het noorden van de stad, kwam in aanmerking voor een gouden certificaat binnen het DGNB-systeem. Daarmee zet de stad een nieuwe internationale standaard voor duurzaamheid. Recyclesystemen voor regenwater, groene transportoplossingen en gebouwen die aan hoge duurzaamheidsnormen voldoen, dragen hieraan bij. De elektrificatie van dieselbussen vanaf 2019 en de opening van de derde en vierde metrolijn in 2020 en 2024 in de stad zullen de duurzaamheid nog verder vergroten.

Eten en drinken

Het is heel eenvoudig om een goed restaurant te vinden dat helemaal of bijna helemaal biologisch is. Er zijn in totaal ongeveer 75 biologisch-gecertificeerde hotels, cafés en restaurants in Kopenhagen. Etablissementen laten vaak met trots hun duurzaamheidscertificering zien: goud (90-100%), zilver (60-90%) of brons (30-60%). Een voorbeeld van een vooraanstaand restaurant met gouden certificaat is Bæst in het Nørrebro-district. Dit restaurant van Christian Puglisi is geïnspireerd door de Italiaanse keuken en maakt volgens de liefhebbers de beste pizza’s van heel Scandinavië.

◄ Als je het echt bont wilt maken, ga je verder Nørrebro in, naar Relæ van Puglisi. Terwijl hij het zelf “anti-New Nordic” noemt, heeft het restaurant met zijn focus op lokale en duurzame ingrediënten een gouden certificaat, een Michelinster en twee Sustainable Restaurant Awards gewonnen.

 

Niet te missen in Kopenhagen

Kopenhagen staat boordevol met eersteklas musea en restaurants. Dit zijn een aantal favorieten:

  • Experimentarium: jong of oud, het maakt niet uit want iedere nieuwsgierige geniet in het Experimentarium. Er zijn 16 interactieve exposities over natuurwetenschap en technologie – in een daarvan kun je zelfs vierkante bellen blazen.
  • Vikingskipshuset: bij een bezoek aan Denemarken hoort zeker een ontmoeting met een paar Vikingen. Naast Roskilde Fjord in het westen van Kopenhagen staan vijf 1000 jaar oude Vikingschepen tentoongesteld in dit wonderlijke Vikingmuseum.
  • Biomio Organic Bistro: in het Kødbyen-district bevinden zich talloze bars, pubs en restaurants en het gebied wordt gezien als een van de meest hippe plekken van de stad. Biomio Organic Bistro (kortweg Bob) heeft de harten van de stadsbewoners én toeristen veroverd. Je kunt er heerlijk ontbijten, lunchen, dineren en genieten van fantastische lokale (en internationale) biologische bieren.

Zakendoen

Dergelijke investeringen steunen de lokale economie en stimuleren daarbij de vraag van de lokale Greentech-sector. Momenteel doen ongeveer 100 kleine en middelgrote bedrijven in de Deense Regio Hoofdstad mee aan het Bæredygtig Bundlinje-project (Sustainable Bottomline), waarin de bedrijven worden gesteund om duurzame bedrijfsmodellen te ontwikkelen. Het project wordt geleid door Gate 21, een samenwerking tussen de lokale overheid, kennisinstituten en het bedrijfsleven. Het doel is om Groot-Kopenhagen wereldleider te maken op het gebied van groene transitie en groei. Dat betekent dat men aan de slag gaat met het implementeren van zonne-energie en elektriciteitsnetoplossingen in scholen evenals onbemande elektrische bussen op universiteitscampussen.

Ook de private sector in de regio profiteert van de prioriteiten met betrekking tot duurzaamheid. Het Copenhagen Cleantech Cluster (CLEAN) telde in 2017 165 leden, waaronder de belangrijke werkgevers Rambøll en Danfoss, en gaf meer dan honderd miljoen euro uit aan projecten en samenwerkingen om export van Deense bedrijven in de sector te promoten, te ontwikkelen en te vergroten.

Er heerst echter spanning tussen de gemeente Kopenhagen en de Deense regering. Denemarken stond dankzij hoge investeringen, sterke export en veel banen met vernieuwde energie bovenaan de Global Cleantech Innovation Index in 2017. Vlak daarna halveerde de regering de investering in cleantech. De auteurs van het rapport waarschuwden dat Denemarken ondermaats presteerde op het gebied van opkomende cleantech-innovatie.

Regionale kansen

Een van de grootste investeringen in de openbare infrastructuur die de regering heeft gemaakt, zorgt nog steeds voor een gezond rendement: de 20 km lange zeestraat tussen Kopenhagen en Malmö wordt overbrugd door een brug en een tunnel. De Sontbrug van 4 miljard euro werd in 1997 geopend. De tolweg en spoorverbinding zullen pas in 2030 helemaal afbetaald zijn, maar de nieuwe infrastructuur gaf wel een impuls aan de regionale economie en clusters als Medicon Valley.

In de regio werken ongeveer 40.000 mensen in de biowetenschappen: in 9 vooraanstaande universiteiten en 50 biotechnologische, MedTech- en farmaceutische bedrijven. Het hoofdkantoor van farmaceutische leiders Novo Nordisk en Lundbeck zijn allebei in de regio gevestigd,net zoals brouwerij Carlsberg en de experts van facilitair beheer ISS. Ook Mærsk, een van ’s werelds grootste containerrederijen, heeft hier zijn hoofdzetel.

Kopenhagen is bovendien één van de beste bestemmingen voor conferenties: met 115 congressen in 2017 was de stad de op 14 na meest populaire bestemming volgens de International Congress and Convention Association. Om aan de vraag te voldoen, barst de stad van locaties en veel daarvan zijn tevens milieubewust. De Crowne Plaza Copenhagen Towers, bijvoorbeeld, is met 3500 m2 aan conferentievoorzieningen het eerste CO2-neutrale hotel in Denemarken. Een ander voorbeeld is het iconische Bella Center, waar in november 2018 BIO-EUROPE, de grootste conferentie voor biowetenschappen in Europa werd gehouden. Volgens het Copenhagen Convention Bureau heeft 70% van de hotelkamers inmiddels een eco-certificaat. Het is dus geen verassing dat de stad wereldwijd op de derde plek stond in de Global Destination Sustainability Index.

Groene start-ups

Publieke investeringen zorgden voor de infrastructuur die nodig is om multinationals aan te trekken, maar die innovatie kan ook worden gevonden in de bloeiende start-upwereld van de stad. De start-up Greentech Challenge helpt andere groene start-ups investeringen te vinden en te groeien. Het bedrijf biedt gratis advies en begeleiding aan tientallen gevestigde start-ups. Van de beginnende bedrijven die in 2015 het traject afronden, heeft 70% kapitaal aangetrokken, hun omzet verhoogd en het team uitgebreid. Een oud-deelnemer is de Mate Bike, een bedrijf in elektrische stadsfietsen. Het behaalde $2,9 miljoen op via INDIEGOGO, terwijl er maar $80.000 aan investeringen werd gevraagd. De gestroomlijnde, moderne fietsen zijn nu alomtegenwoordig in de straten van Kopenhagen. In de zomermaanden staan de fietsen geparkeerd langs de haven terwijl toeristen en stadsbewoners in de zee zwemmen. Het water is schoon doordat de stad twee decennia geleden al stopte met zware industrie langs de waterkant. Er moet natuurlijk nog veel gebeuren om tegen 2025 CO2-neutraal te worden,maar Kopenhagen lijkt met zijn uitstekende transportnetwerk, Cleantech-industrieën, duurzame energiebronnen en goede steun van lokale overheidsinitiatieven sterk op de benen te staan voor een duurzame toekomst.

 

Photos: Maurizio Rellini/Huber Images, Martin Heiberg & Kim Wyon/Visit Copenhagen, iStock

Blijf op de hoogte

Wilt u de volgende editie van Connect magazine automatisch in uw mailbox ontvangen? Meld u dan nu aan!

Meld mij aan